Vacib Qeyd: Bu məqalə məlumatlandırma xarakteri daşıyır. Hər hansı bir şübhəli vəziyyətdə mütləq ixtisaslaşmış həkim-endokrinoloq ilə məsləhətləşin.
Bu günlərdə hər yerdə qarşımıza çıxan, Hollivud ulduzlarından tutmuş qonşularımıza qədər hər kəsin danışdığı bir mövzu var: Ozempic arıqlama dərmanı. Nələri bilməlisiz?
Əslində 2-ci tip şəkərli diabetin müalicəsi üçün hazırlanan bu preparat, son illərdə çəki itirmək istəyənlərin “sehrli çubuğuna” çevrilib.
Lakin hər bir tibbi müdaxilə kimi, Ozempic də ciddi araşdırma və həkim nəzarəti tələb edir. Bu geniş məqalədə biz bu dərmanın necə işlədiyini, kimlər üçün uyğun olduğunu və ən əsası, gizli təhlükələrini analiz edəcəyik.
Ozempic, tərkibində semaqlutid adlı aktiv maddə olan, həftədə bir dəfə inyeksiya şəklində tətbiq edilən bir dərmandır.
O, bədənimizdə təbii olaraq istehsal olunan GLP-1 (qlükaqona bənzər peptid-1) hormonunu təqlid edir.
Bəs bu hormon nə işə yarayır?
Beyinə “doydum” siqnalı göndərir: İştahı idarə edən mərkəzlərə təsir edərək aclıq hissini azaldır.
Mədənin boşalmasını ləngidir: Yemək mədədə daha uzun müddət qalır, bu da insanın özünü daha uzun müddət tox hiss etməsinə səbəb olur.
İnsulin ifrazını tənzimləyir: Qan şəkərini stabil saxlayaraq ani “şirniyyat krizlərinin” qarşısını alır.
Aşağıdakı hallarda Ozempic-dən istifadə həyati təhlükə yarada bilər:
Mədəaltı vəzinin iltihabı (pankreatit) keçirənlər.
Ailəsində medulyar tiroid xərçəngi (qalxanvari vəzi xərçənginin bir növü) olanlar.
Hamiləlik və südvermə dövründə olan qadınlar.
Ağır böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığı olanlar.
Əgər siz də bu dərmandan istifadə etməyi düşünürsünüzsə, ilk növbədə bunun bir “möcüzə” deyil, ciddi bir farmakoloji preparat olduğunu anlamalısınız.
Ozempic-in əsas təyinatı diabetdir. Lakin eyni tərkibli Wegovy adlı preparat artıq çəki və piylənmə üçün xüsusi olaraq təsdiqlənib.
Əgər cəmi 2-3 kiloqram artıq çəkiniz varsa, bu dərmandan istifadə etmək sağlamlığınız üçün lüzumsuz risk yarada bilər.
İstifadəçilərin böyük əksəriyyəti müalicənin ilk həftələrində müəyyən diskomfort yaşayır.
Ən çox rast gəlinən yan təsirlər bunlardır:
Ürəkbulanma və qusma
Diareya (isahal) və ya qəbizlik
Mədədə köp və qaz sancıları
Mədə yanması (reflyuks)
Sürətli çəki itirmə nəticəsində üz nahiyəsindəki piy toxuması kəskin azalır. Bu da dərinin sallanmasına, qırışların artmasına və insanın olduğundan daha yaşlı görünməsinə səbəb olur.
Bu, dərmanın birbaşa toksik təsiri deyil, sürətli arıqlamanın estetik nəticəsidir.
Ozempic istifadə edərkən “mən artıq hər şey yeyə bilərəm, onsuz da arıqlayıram” düşüncəsi çox yanlışdır. Dərman iştahı kəsdiyi üçün az miqdarda qida qəbul edirsiniz.
Bu az miqdarın keyfiyyətli olması vacibdir:
Zülallara üstünlük verin: Əzələ kütləsini itirməmək üçün toyuq, balıq, yumurta və paxlalılar mütləqdir.
Lifli qidalar: Qəbizliyin qarşısını almaq üçün tərəvəzlər vacibdir.
Su qəbulu: Dərman böyrəklərə yük sala biləcəyi üçün gündə ən az 2 litr su içilməlidir.
Arıqlama sürəti fərdi metobolizmadan, ilkin çəkidən və həyat tərzindən asılıdır. Orta hesabla istifadəçilər bədən çəkilərinin 5% ilə 15%-ni itirirlər.
Məsələn, 100 kq çəkisi olan bir şəxs 6-12 ay ərzində 10-15 kq arıqlaya bilər. Lakin unudulmamalıdır ki, sağlam arıqlama həftədə 0.5 – 1 kq hesab olunur.
Bəli, ən böyük risklərdən biri budur. Araşdırmalar göstərir ki, dərmanı dayandıran bir çox insan itirdiyi çəkinin böyük hissəsini bir il ərzində geri alır.
Bunun qarşısını almaq üçün dərman qəbul etdiyiniz müddətdə yeni bir qidalanma və idman vərdişi formalaşdırmalısınız.
Qətiyyən yox! Ozempic arıqlama dərmanı. Nələri bilməlisiz? sualının ən vacib cavabı budur: Bu dərman yalnız endokrinoloq müayinəsindən və müvafiq qan analizlərindən sonra təyin edilməlidir.
Dozanın düzgün nizamlanmaması ağır hipoqlikemiyaya (şəkərin kəskin düşməsi) və ya pankreatitə səbəb ola bilər.
Xeyr. Ozempic çox nazik iynə ucluqları olan xüsusi “qələm” inyektorlar vasitəsilə vurulur. Dərialtı (adətən qarın, bud və ya qolun yuxarı hissəsinə) tətbiq edilir və demək olar ki, ağrısızdır. Həftədə cəmi bir dəfə, günün istənilən vaxtında (yeməkdən asılı olmayaraq) vurula bilər.
Məsləhətimiz: Əgər artıq çəkidən əziyyət çəkirsinizsə və Ozempic-in sizin üçün uyğun olub-olmadığını öyrənmək istəyirsinizsə, mütləq bir endokrinoloqla məsləhətləşin. Peşəkar həkim nəzarəti həm arıqlamağınızı təmin edəcək, həm də mümkün yan təsirlərdən sizi qoruyacaq.
Vacib Qeyd: Bu məqalə məlumatlandırma xarakteri daşıyır. Hər hansı bir şübhəli vəziyyətdə mütləq ixtisaslaşmış həkim-endokrinoloq ilə məsləhətləşin.
Endokrinoloq həkim Dr. Günel Rəcəbova endokrinoloji xəstəliklərin müasir üsullarla müayinə və müalicəsini həyata keçirir.